دکترای نجوم و اخترفیزیک، قطب کشوری نجوم ، پژوهشسرای دانش آموزی رازی ، ناحیه 7 مشهد، ایران
10.22034/popsci.2025.535436.1425
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف سنجش سطح شناخت، نگرش و علاقهمندی دانشآموزان مقاطع ابتدایی و متوسطه اول ایران نسبت به مفاهیم زیستاخترشناسی و تحلیل کیفی شکافها و کاستیهای موجود در درک علمی آنان طراحی شد. روش: پژوهش به روش آمیخته (کمّی و کیفی) انجام شد. دادههای کمّی از طریق پرسشنامههای محققساختۀ مقطعمحور از ۳۲۰ دانشآموز جمعآوری گردید. دادههای کیفی حاصل از پاسخهای باز پرسشنامهها با استفاده از روش تحلیل مضمون و کدگذاری در سه مرحله (باز، محوری و انتخابی) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافتهها: یافتهها حاکی از علاقهمندی بسیار بالای دانشآموزان (۷۸٪ در مقطع ابتدایی و ۸۱٪ در متوسطه اول) به حوزههای مرتبط با فضا و حیات فرازمینی بود. با این وجود، سطح دانش و درک علمی آنان بسیار محدود ارزیابی شد و مشخص گردید اطلاعات آنان عمدتاً تحت تأثیر رسانههای عمومی و غیرعلمی شکل گرفته است. همچنین ضعفهای عمدهای در حیطههای تفکر انتقادی، استدلال علمی و درک ارتباطات میانرشتهای مشاهده شد. نتیجهگیری: وجود شکاف عمیق میان علاقهمندی ذاتی دانشآموزان و فقدان آموزش ساختاریافته در حوزه زیستاخترشناسی، فرصتی آموزشی را برای نظام آموزش علوم ایران فراهم آورده است. بر این اساس، بازنگری در محتوای آموزشی، توانمندسازی معلمان و تولید منابع یادگیری نوآورانه برای ادغام مؤثر این مفاهیم در برنامهی درسی علوم ضروری به نظر میرسد.
تاج محمدی، آرزو. (1405). بررسی ضرورت گنجاندن زیستاخترشناسی در برنامهی درسی علوم ایران. (e234851). ترویج علم، 17(1)، e234851 https://doi.org/10.22034/popsci.2025.535436.1425