دستورالعمل استفاده از هوش مصنوعی
هوش مصنوعی مولد میتواند بهعنوان ابزاری کمکی به منظور تسریع فرایندهای پژوهشی باشد. با این حال، مسئولیت نهایی صحت علمی، اصالت و محتوای اثر، بهطور کامل بر عهدهی نویسنده(گان) است و هوش مصنوعی بهعنوان «نویسنده» یا «پژوهشگر» شناخته نمیشود.
اصول کلیدی
- شفافیت کامل: هرگونه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی باید بهصورت دقیق در مقاله اعلام شود.
- حفظ اخلاق علمی: استفاده از این ابزارها نباید منجر به سرقت ادبی، تولید دادههای ساختگی یا ارجاع به منابع غیرواقعی شود.
- امنیت و حریم خصوصی: از بارگذاری دادههای حساس، محرمانه یا متن کامل دستنوشته در ابزارهای عمومی و آنلاین هوش مصنوعی خودداری شود.
موارد مجاز و ممنوع
مجاز: ویرایش زبانی، بهبود ساختار جملات، ایدهپردازی اولیه و کدنویسی کمکی (بهشرط بازنگری و تأیید نهایی توسط پژوهشگر).
ممنوع: تولید دادههای پژوهشی، یافتهها، بحث و نتیجهگیری؛ تولید منابع و استنادات جعلی؛ و واگذاری فرایند تحلیل آماری یا داوری به هوش مصنوعی بدون نظارت و دانش کافی انسانی.
نحوه اعلام و ارجاع در مقاله
نویسندگان موظفند در بخش «روششناسی» یا «ملاحظات اخلاقی» مقاله، جزئیات استفاده را قید کنند.
- الگوی ارجاع در متن: «این بخش با کمک ابزار [نام ابزار] نسخه [شماره نسخه] در تاریخ [تاریخ استفاده] تولید شده و سپس توسط پژوهشگر بازنگری و تأیید نهایی شده است».
- برای تصاویر/نمودارها: در زیرنویس شکل، قید شود: «این تصویر با استفاده از ابزار [نام ابزار] تولید شده است».
- در فهرست منابع: در صورت لزوم، ابزار مورد استفاده با ذکر نام، نسخه و لینک درج گردد.
وظایف داوران
- داوران باید وجود یا عدم وجود «اعلام شفاف استفاده از هوش مصنوعی» را در دستنوشته بررسی کنند.
- داوران مجاز به بارگذاری متن کامل مقاله در ابزارها و سامانههای هوش مصنوعی نیستند.
- در صورت شک به تولید محتوا یا دادههای ساختگی توسط هوش مصنوعی، داور میتواند درخواست بازنگری، ارائه دادههای خام یا توضیحات تکمیلی از نویسنده نماید.