ترویج علم

ترویج علم

دستور العمل استفاده از هوش مصنوعی

دستورالعمل استفاده از هوش مصنوعی 
هوش مصنوعی مولد می‌تواند به‌عنوان ابزاری کمکی به منظور تسریع فرایندهای پژوهشی باشد. با این حال، مسئولیت نهایی صحت علمی، اصالت و محتوای اثر، به‌طور کامل بر عهده‌ی نویسنده(گان) است و هوش مصنوعی به‌عنوان «نویسنده» یا «پژوهشگر» شناخته نمی‌شود.
اصول کلیدی  
- شفافیت کامل: هرگونه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی باید به‌صورت دقیق در مقاله اعلام شود.  
- حفظ اخلاق علمی: استفاده از این ابزارها نباید منجر به سرقت ادبی، تولید داده‌های ساختگی یا ارجاع به منابع غیرواقعی شود.  
- امنیت و حریم خصوصی: از بارگذاری داده‌های حساس، محرمانه یا متن کامل دست‌نوشته در ابزارهای عمومی و آنلاین هوش مصنوعی خودداری شود.
موارد مجاز و ممنوع  
مجاز: ویرایش زبانی، بهبود ساختار جملات، ایده‌پردازی اولیه و کدنویسی کمکی (به‌شرط بازنگری و تأیید نهایی توسط پژوهشگر).  
ممنوع: تولید داده‌های پژوهشی، یافته‌ها، بحث و نتیجه‌گیری؛ تولید منابع و استنادات جعلی؛ و واگذاری فرایند تحلیل آماری یا داوری به هوش مصنوعی بدون نظارت و دانش کافی انسانی.
نحوه اعلام و ارجاع در مقاله  
نویسندگان موظفند در بخش «روش‌شناسی» یا «ملاحظات اخلاقی» مقاله، جزئیات استفاده را قید کنند.  
- الگوی ارجاع در متن: «این بخش با کمک ابزار [نام ابزار] نسخه [شماره نسخه] در تاریخ [تاریخ استفاده] تولید شده و سپس توسط پژوهشگر بازنگری و تأیید نهایی شده است».
- برای تصاویر/نمودارها: در زیرنویس شکل، قید شود: «این تصویر با استفاده از ابزار [نام ابزار] تولید شده است».
- در فهرست منابع: در صورت لزوم، ابزار مورد استفاده با ذکر نام، نسخه و لینک درج گردد.
وظایف داوران   
- داوران باید وجود یا عدم وجود «اعلام شفاف استفاده از هوش مصنوعی» را در دست‌نوشته بررسی کنند.  
- داوران مجاز به بارگذاری متن کامل مقاله در ابزارها و سامانه‌های هوش مصنوعی نیستند.  
- در صورت شک به تولید محتوا یا داده‌های ساختگی توسط هوش مصنوعی، داور می‌تواند درخواست بازنگری، ارائه داده‌های خام یا توضیحات تکمیلی از نویسنده نماید.