استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران ، ایران
10.22034/popsci.2026.245857
چکیده
در جنگ تحمیلی اسفند ۱۴۰۴-فروردین ۱۴۰۵ که تجاوز نظامی آمریکایی صهیونی با پاسخ کوبنده ایران مواجه شد، موقعیت های مهمی به ویژه در خلیج فارس مورد حمله دشمن واقع شد. درسی نیز آموخته و بازآموزی شد: تمرکز منافع راهبردی در یک نقطه یا یک پهنه خاص ریسک بالایی دارد چرا که با حمله دشمن آسیب پذیری بالا و تاب آوری کم خواهد بود. از نقاط مهم مورد حمله دشمن جزیره خارک بود که پایانه نفتی بیش از ۹۰ درصد صادرات نفتی ایران است. جزیره خارک در نیمه شمالی پهنه آبهای خلیج فارس و در فاصله30مایلی - 57کیلومتری - شمال غربی بندر بوشهر و بین مختصات جغرافیایی′17°50تا′20°50طول جغرافیایی و بین′12°29تا′17°29عرض جغرافیایی واقع شده است. جزیره خارک از شمال شرقی به فاصله2مایلی - 7/3کیلومتر- به جزیره خارکو و به فاصله ۲۰ مایلی- 38کیلومتر-به بندرگناوه میرسد. قدیمیترین رسوبات موجود در جزیره خارک را تشکیلات آغاجاری فوقانی یا بخش لهبریشامل سیلتستون ومارنهای رنگین مربوط به پلیوسن تشکیل میدهند. بر روی این بخش، کنگلومرای بختیاری -آهک خارک- قرارگرفته و گرچه با کنگلومرای بختیاری همسن هستند ولی از نظر رخساره متفاوت است. بر روی سازند اخیر واریزه های ناشی از تخریب ناهمواریها قرار گرفته است و اصطلاحا ً در محل ماسه دریایی گفته میشود و حدود بیش از5متر ژرفا دارند.دو تاقدیس یکی سرتاسر جزیره یعنی از شمال تا جنوب و دیگری کوتاهتر و از شمال تا قسمتهای میانی جزیره، به موازات هم در جهت شمال غرب به جنوب شرق با شیب ملایم، زمینشناسی خارک را تشکیل داده اند. حرکات کوهزایی جوان موجب شکستگیهایی در سنگها شده است که زمین لرزه های حادث در این منطقه موید ادامه چنین فشارهایی میباشد.
