ترویج علم

ترویج علم

اثربخشی آموزش معکوس از طریق کلاس درس بر خودکارآمدی تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیارگروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده
هدف: بررسی اثربخشی آموزش معکوس (کلاس معکوس) بر خودکارآمدی تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان دختر دانشگاه فرهنگیان اهواز بود.
روش پژوهش: نیمه‌آزمایشی با گروه کنترل و با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دختر دانشگاه فرهنگیان اهواز در سال تحصیلی مربوطه بود. از میان آنها، ۸۵ نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب و به صورت تصادفی ساده به دو گروه آزمایش (۴۳ نفر) و کنترل (۴۲ نفر) تخصیص یافتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی مورگان-جینکس (MJSES) و آزمون پیشرفت تحصیلی محقق‌ساخته (چندگزینه‌ای) بودند. برای گروه آزمایش، ۱۶ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای هفتگی برنامه آموزش معکوس اجرا شد، در حالی که گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله آموزش معکوس دریافت نکرد و به روش سنتی آموزش دید. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) استفاده شد و تحلیل‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۵ انجام گردید.
یافته‌های پژوهش: به‌کارگیری الگوی کلاس درس معکوس در آموزش دانشجو-معلمان می‌تواند به ارتقای صلاحیت‌های حرفه‌ای و یادگیری مؤثرتر آنان کمک کند.
نتایج: نشان داد که روش آموزش معکوس از طریق کلاس درس به طور معنادار خودکارآمدی تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان را بهبود بخشیده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

- پورمحمد، ژیلا و اسماعیل‌پور، خلیل. (۱۳۹۴). اثربخشی آموزش خودتنظیمی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختر هنرستانی تبریز. آموزش و ارزشیابی، ۸(۳۱)، ۹۳-۱۰۲.
- سمیعی‌زفرقندی، مرتضی و عبدی، کبرا. (۱۴۰۱). تأثیر اجرای آموزش معکوس در کلاس درس علوم تجربی بر خودکارآمدی و یادگیری دانش‌آموزان. مطالعات برنامه درسی، ۱۷(۶۵)، ۱۳۳-۱۵۸.
- عطاران، محمد. (۱۳۹۴). پژوهش روایی: اصول و مراحل. تهران: دانشگاه فرهنگیان.
- کاویانی، الهام؛ مصطفایی، سیدمحمدرضا؛ و خاکره، فتانه. (۱۳۹۴). بررسی تاثیر رویکرد کلاس معکوس بر پیشرفت تحصیلی، خودتنظیمی تحصیلی، تعامل گروهی و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان. فصلنامه پژوهش در آموزش، ۵۲-۶۹.
- کریم‌زاده، منصوره و محسنی، نیک‌چهره. (۱۳۸۵). بررسی رابطه خودکارآمدی تحصیلی با پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان دختر سال دوم دبیرستان شهر تهران. مجله مطالعات زنان، ۲، ۲۹-۴۵.
- کیا حسینی، زیبا و اصلانی، غلامرضا. (۱۳۹۴). بررسی تأثیر آموزش به روش کلاس معکوس بر انگیزه پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی شهرستان اندیمشک در درس مطالعات اجتماعی. کنفرانس جهانی افق‌های نوین در علوم انسانی، آینده‌پژوهی و توانمندسازی، شیراز.
- گلزاری، زینب و عطاران، محمد. (۱۳۹۵). تدریس به روش معکوس در آموزش عالی: روایت‌های یک مدرس دانشگاه. دوفصلنامه نظریه و عمل در برنامه درسی، ۲(۳)، ۸۱-۱۳۶.
- مبصرملکی، سمیه؛ رستگارپور، حسین و کیان، مرجان. (۱۳۹۴). تاثیر روش آموزش معکوس بر یادگیری درس کار و فناوری. کنفرانس ملی روانشناسی علوم تربیتی و اجتماعی.
- مرادی دولیسکانی، مرتضی؛ یونس‌پور عیسی‌لو، زینب و مرادی، رسول. (۱۴۰۱). تاثیر روش تدریس کلاس معکوس بر خودکارآمدی تحصیلی و یادگیری خودراهبر دانشجویان در درس زبان انگلیسی. نشریه راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، ۱۵(۱)، ۱۰-۱۸.
- نظری‌پور، آنیسا و لائی، سوسن. (۱۳۹۹). بررسی تأثیر یادگیری معکوس بر خودکارآمدی تحصیلی و یادگیری درس ریاضی دانش‌آموزان دارای اختلالات یادگیری. مجله مطالعات ناتوانی، ۷(۱۰)، ۱-۵.
- وزیری‌مهر، علی و سلیمی، سمانه. (۱۴۰۰). مدل‌یابی ساختاری تاثیر امید تحصیلی بر درگیری تحصیلی با نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی. نشریه مطالعات روانشناسی تربیتی، ۱۸(۴۴)، ۶۲-۷۳.
 
Afesina, L., & Solojynkof, M. (2015). Applying flip/inverted classroom model in electrical engineering to establish life-long learning. In ASEE Annual Conference & Exposition.
Andrews, T. M., Leonard, M. J., Colgrove, C.A., & Kalinowski, S. T. (2011). Active learning not associated with student learning in a random sample of college biology courses. CBE-Life Sciences Education, 10(4), 394-405.
Altalhan, M., Algarni, A. and Turki-Hadj Alouane, M. (2025) Imbalanced Data Problem in Machine Learning: A Review. IEEE Access, 13, 13686-13699.
https://doi.org/10.1109/access.2025.3531662
Bergman, J., & Sams. A. (2014). Flipped learning. ISTE. Higher Education Research & Development, 34(1), 1-14. 6.
Beshop, D., & werger, J. (2013). Relations among school connectedness, hope, life satisfaction, and bully victimization. Psychology in the Schools, 45(5), 446.
Farah, C. (2014). Promoting school connectedness through whole school approaches. Health Education, 107(6), 524-542. 28.
Forsey, M; Low, M & Galance, D (2013). Flipping the sociology classroom: Towards a practice of online pedagogy. Journal of Sociology; Volume 49, Issue 4. https://doi.org/10.1177/1440783313504059
 
Hibard, M. (2016). Flipping the sociology classroom: Towards a practice of online pedagogy. Journal of Sociology, 49(4), 471-485.
Jinks, J., & Morgan, V. (1999). Children's perceived academic self-efficacy: An inventory scale. The Clearing House, 72(4), 224-230.
Lage, M. J., & Platt, G. (2000). The internet and the inverted classroom. The Journal of Economic Education, 31(1), 11-11.  
Lee, H. Y., Hailin, Q., Kim, Y. S. (2015). A study of the impact of personal innovativeness on online travel shopping behaviour: A case study of Korean travellers. Tourism Management, No. 28, pp. 886–897
McLean, S., Attardi, S. M., Faden, L., & Goldszmidt, M. (2016). Flipped classrooms and student learning: not just surface gains. Advances in Physiology Education, 40(1), 47-55.
 Namaziandost, E., & Çakmak, F. (2020). An account of EFL learners’ self-efficacy and gender in the Flipped Classroom Model. Education and Information Technologies, 1- 15
Pinquart, M. (2016). Associations of Parenting Styles and Dimensions with Academic Achievement in Children and Adolescents: A Meta-analysis. Educational Psychology Review, 28(3), 475-493.
 Rotellar, c., & Cain, J. (2016). Research Perspectives, and Recommendations on Implementing the Flipped Classroom. American Journal of pharmaceutical education, 80(2).
Sappington, J., Kinsey, K., & Munsayac, K. (2002). Two studies of reading compliance among college students. Teaching of Psychology, 29(4), 272-274.
See, J., & ketry, L. (2014). Youth perceptions of life at school: Contextual correlates of school connectedness in adolescence. Applied Developmental Science, 10(1), 13-29. 29.