ترویج علم

ترویج علم

کج فهمی‌های رایج در آموزش مفاهیم شیمی فیزیک و ارائه راهکارهایی جهت رفع آنها

نویسنده
دانشیار گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
10.22034/popsci.2025.499579.1392
چکیده
هدف: دروس شیمی فیزیک و آن بخش از مطالب شیمی دبیرستان مرتبط با شیمی فیزیک، اغلب از نظر دانشجویان شیمی و دانش‌آموزان، جزء سخت‌ترین‌ د‌روس‌ در نظر گرفته می‌شوند و همواره در یادگیری آنها چالش‌هایی وجود دارد که منجر به کج‌فهمی‌ می‌شود. کج‌فهمی‌ها در شیمی فیزیک به شکافی اطلاق می‌شود که در آن درک نادرست فراگیران از مفاهیم اساسی مورد بحث قرار می‌گیرد. این کج‌فهمی‌ها نه تنها در سطح دانش‌آموزان دبیرستانی، بلکه در سطح دانشجویان نیز به وضوح دیده می‌شود و بایستی رفع شوند. روش: روش پژوهش حاضر از نوع کتابخانه‌ای است و در انتخاب منابع اطلاعاتی از نمونه‌گیری گلوله‌برفی استفاده شد. در این پژوهش با بهره گیری از نتایج پژوهش‌های قبلی و مقایسه آن با نمونه‌های عینی که برای پژوهشگر این تحقیق در کلاس درس رخ داده، سعی بر این بوده است که دلایل کج فهمی در مفاهیم شیمی فیزیک شناسایی شود و متعاقب آن راهکارهای کاهش کج فهمی‌ها ارائه شود. یافته‌ها: دلایل کج فهمی‌های رخ داده ممکن است به نیازهای خاص یادگیری آن دروس مرتبط باشد؛ از التزام به آشنایی گسترده با ریاضیات و نقش توصیفی آن در علوم فیزیکی تا گسترش تفکر منطقی به تفکر انتزاعی و خواسته‌های مفهومی می تواند جزء دلایل آن باشد. نتایج: تأثیرات ترکیبی و بهم‌ پیوسته عواملی همچون آمادگی ناکافی پیش‌زمینه‌ای در فرد، تسلط ناکافی به زبانی که زبان آموزش است و نیز توانایی‌های ناکافی در تجسم باعث می‌شود که پیشرفت فراگیران در دروس شیمی فیزیک دشوارتر شود و چالش‌های بزرگ‌تری را برای طراحی راهبردهای آموزشی مؤثر به وجود آورد که در این پژوهش سعی بر شناسایی و رفع دلایل کج فهمی‌ها می‌باشد. با استفاده از راهکارهایی همچون آشنایی بیشتر با واژگان تخصصی رشته مربوطه قبل از ارائه درس اصلی، برگزاری جلسات حل تمرین، آشنایی با مفاهیم ریاضی مورد نیاز، و ارزشیابی اولیه فراگیران، می توان کج فهمی‌ها را کاهش داد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات