ترویج علم

ترویج علم

نقش سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در رویارویی با تعهدات زیست‌محیطی و تغییرات آب و هوایی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده
استادیار گروه مطالعات غرب آسیا و آفریقا، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/popsci.2024.447246.1319
چکیده
هدف: مساله تغییرات آب و هوایی و تعهدات زیست محیطی مصرف کنندگان انرژی و کشورهای تولیدکننده انرژی مساله‌ای حساس است که پیامدهای بلندمدت قابل ملاحظه‌ای هم از لحاظ کیفیت زندگی و هم از لحاظ تاثیر آن بر رشد اقتصادی به دنبال دارد. با آغاز قرن بیست و یکم، این مبحث وارد اقتصاد و سیاست جریان غالب شده و دولت‌ها در سراسر جهان با تمایل مختلف این مساله را قبول کرده‌اند که عدم اقدام در زمینه آلاینده‌های جهانی دیگرقابل قبول نیست. هدف این مقاله بررسی نقش سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در رویارویی با تعهدات زیست‌محیطی و تغییرات آب و هوایی است. اعضای اوپک نیز تمایل دارند در اقدامات اتخاذ شده جهت کاهش خطرات ناشی از پدیده تغییرات آب و هوایی مشارکت و همکاری کنند، به شرطی که سهم عادلانه‌ای از مسئولیت‌ها را برعهده بگیرند.
روش: روش این پژوهش مبتنی بر مرور اسناد بین‌المللی و بیانیه سازمان اوپک درخصوص تعهدات زیست‌محیطی و تحلیل نقش این سازمان است.
نتیجه‌گیری: احساس بی عدالتی و تخصیص نابرابر هزینه‌ها با توجه به سوابق کشورها در تولید آلودگی نیز یکی از مطالب متداول در بیانیه‌های اوپک بوده است. لذا اگرچه لازم است اوپک از فناوری‌هایی استفاده کند که تولید کربن را به حداقل برساند، لکن کشورهای عضو می‌بایست ضمن تشکیل جبهه‌ای واحد در کنفرانس‌های بین‌المللی، مشارکت فعالانه در تدوین قوانین زیست‌محیطی و توسعه پایدار به‌عنوان یک انتخاب راهبردی، ایجاد مراکزی در کلاس جهانی برای انجام پژوهش‌های حوزه فناوری بر این نکته تأکید نمایند که راهکار جذب و ذخیره سازی کربن می‌بایست برای تمام طرف‌ها الزامی گشته و برای تحقق این مسأله در مقیاس جهانی بخشی از مالیات نفتی فعلی کشورهای OECD برای کمک به این پروژه‌ها اختصاص یابد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

رمادی، محمد، مهدی، وائل (1396)، اوپک در عصر نفت شیل، ترجمه سیدمهدی پاکذات و روح‌اله کهن­هوش نژاد، تهران: به­پویش.
مور، کتلین دین (1398)، بیم امواج سهمگین: پیش به سوی شفافیت و شهامت اخلاقی در دوران تغییرات اقلیمی، مترجم نیسان فروزین، تهران: نشر چشمه: نشر چرخ.
 
Barnett, J, Dessai, S, and Webber, M. (2004) “Will OPEC Lose from the Kyoto Protocol?” Energy Policy. 32.
Climate Focus (2015), Loss and Damage in the Paris agreement, Available at: http://www.climatefocus.com/sites/default/files/20160214%20Loss%20and%20Damage 20Paris_FIN
Daya A. (2011) “Saudis Seek to Ensure Climate Talks Won’t Hurt OPEC Oil Income”. Bloomberg. 24 November 2011.
EIU. (2015) “Renewable Energy Demand to Significantly Outgrow Fossil Fuels in 2015”. Economist Intelligence Unit. London. 14 January 2015.
Energy Information Administration. (2019) “Annual Energy Review 2019”. US Energy Information Administration, Washington D.C., September 2012.
Ghanem, S, Lounnas, R, and Brennand, G. (1999) “The Impact of Emissions Trading on OPEC”. OPEC Review. June 23, 1999.
Intergovernmental Panel on Climate Change (2007) “Climate Change 2007: The Physical Science Basis”. New York: Cambridge University Press.
Khatib, H. (2010) “Global Energy Security: Implications for the Gulf”, in “Energy Security in the Gulf: Challenges and Prospects”, The Emirates Center for Strategic Studies and Research, Abu Dhabi, UAE.
Mabey, N, Hall, S, Smith C, and Gupta, S. (1997) “Argument in the Greenhouse: The International Economics of Controlling Global Warming”. Routledge, London.
Mabro, R. (2006) “Oil in the 21st Century: Issues, Challenges and Opportunities”. Oxford University Press/OPEC.
Michaels, P, Singer, S, and Doughlas, D. (2004) “Settling Global Warming Science”. Tech. Central Station—Where Free Markets Meet Technology. 8 August 2004.
Muller, B. (2006) “Some Aspects of the Climate Change Issue”, in Mabro, R. Oil in the 21st Century: Issues, Challenges and Opportunities”. Oxford University Press.
O’Connor, P. (2012) “Doha Climate Summit Concludes without Agreement on Emissions Reduction”. http://www.wsws.org/en/article2012/12/11/doha-d11.httml .
OPEC. (1998) “Statement by Dr. Rilwanu Lukman, Secretary General OPEC”. http://www.opec.org The Secretariat of the Organization of Petroleum Exporting Countries
OPEC. (2001) “Frequently Asked Questions”. http://www.opec.org The Secretariat of the Organization of Petroleum Exporting Countries.
OPEC. (2006) “The Clean Development Mechanism: Is it Meeting the Expectations?” Riyadh.
OPEC. (2009) “OPEC Monthly Oil Market Report”. OPEC, Vienna, January 2009. The Secretariat of the Organization of Petroleum Exporting Countries.
OPEC. (2014) “Annual Statistical Bulletin 2014”. OPEC, Vienna. 2014.
Saudi Arabia. The Secretariat of the Organization of Petroleum Exporting Countries. 19-20 September 2006.
Smith, G. and Chmaytelli, M. (2015) “Saudi Arabia Oil Minister Sees Day when Nation Exports Gigawatts” Bloomberg. 21 May 2015.
Stainforth, D. (2005) “Modeling Climate Change: Known Unknowns” published by OpenDemocracy.net 3rd June 2005.
United Nations. (2014) “Framework Convention on Climate Change”. Lima, Peru. Conference of the Parties. 20th Session.
United Nations. (2015) “Framework Convention on Climate Change”. Paris, France. Conference of the Parties. 21th Session.
White House. (2015) “National Security Strategy”. The White House, Washington, 7 February 2015.
Yergin, D. (2011) “The Quest: Energy, Security and the Remaking of the Modern World”. Penguin Press, New York.