تحلیل آسیب‏ شناسانه رهیافت پیش‏ الگوی تعاملی ترویج و توسعه فناوری در بخش کشاورزی

نوع مقاله: مقاله ترویجی

نویسندگان

1 هیئت علمی گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه زابل

2 دانشجوی دکترای بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز

3 هیئت علمی بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز

چکیده

به دلیل نقش راهبردی و رسالت بخش کشاورزی در توسعه اقتصادی و اجتماعی و تأمین نیازهای اساسی جامعه، برنامه‏ ریزی و بهره‏ گیری مطلوب از منابع و عوامل تولید ضروری به نظر می‎رسد. همچنین لازم به ذکر است که بازنگری و ارزیابی فعالیت‏ های انجام شده نیز می‎تواند این فرایند را تسهیل کند. توسعه کشاورزی نیازمند توسعه‏ تعاملی سیستم ‏های دانش و اطلاعات کشاورزی، فناوری‏ ها و فعالیت‏ هاست. در همین راستا گروهی از دانشمندان طبیعت‏ گرا، رهیافت پیش ‏الگوی تعاملی ترویج کشاورزی را بنیان نهادند. پژوهش حاضر به شیوه تحلیلی- انتقادی، ضمن توصیف مراحل پنجگانه این رهیافت، نقاط قوت و ضعف آن را بررسی کرده است. طبق نتایج تحلیل از مهم‌ترین نقاط قوت این الگو می‏توان به مفاهیم مشارکت کنشگران، شبکه تعاملی، ابعاد نرم فناوری، محیط‌زیست و رویکرد میان رشته‌ای اشاره کرد. همچنین تبیین نشدن کامل و ناتمام ماندن موضوع­هایی از قبیل ساختار تعارض‌ها، کیفیت مشارکت، رفتار پذیرش در انتقال فناوری، کانال‌های ارتباطی، زمینه­های سیاسی، توانمندسازی، اقتصاد و بازارهای مالی و ارزیابی اهداف از نقاط منفی این الگو است.

کلیدواژه‌ها


احمدی، ع. و حاجی‏ نژاد، ع. (1389). تخریب محیط‌ زیست مانعی در برابر توسعه پایدار. مجموعه مقالات چهارمین کنگره بین‏ المللی جغرافی دانان جهان اسلام.
بیژنی، م.، مرادی، ح. و کرمی، غ. (1390).  بررسی مفهوم و جایگاه انگیزش در برنامه‏ های آموزش بزرگسالان. نشریه کار و جامعه، 133، صص 112-100.
پرهیزکاری، ا. و صبوحی، م. (1392). تحلیل اقتصادی توسعه فناوری و مکانیزاسیون بر تولید بخش کشاورزی استان قزوین. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 5 (4)، صص 23-1.
شاه‏ولی، م. و معینی‏زاده، ه. (1387). بررسی عوامل مؤثر بر ضایعات خوراک در صنعت طیور گوشتی کشور و راهکارهای کاهش آن. پژوهش و سازندگی در امور دام و آبزیان، 79، صص 127-115.
شکوئی، ح. (1382). اندیشه‏ های نو در فلسفه جغرافیا. جلد دوم، تهران: انتشارات گیتاشناسی.
فقهی‏ فرهمند، ن. (1394). بررسی اجزاء فناوری سازمان‏ های خدماتی با رویکرد افزایش بهره‏ وری (مطالعه موردی: سازمان‏های خدماتی شهر تبریز). مدیریت بهره ‏وری، 9 (33)، صص 167-135.
قانعی‏ راد، م. ا. (1388). دوگانگی ‏های فرهنگی فناوری (رویکرد جامعه ‏شناسی فرهنگی در تحلیل فناوری). فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 2(8)، صص 145-107.
مهرابی بشرآبادی، ح.، اسلامی، م.، شرافتمند، ح. و باغستانی، ع. (1390). بررسی عوامل مؤثر بر بهره‌وری سرمایه در زیربخش‌های کشاورزی ایران. اقتصاد کشاورزی، جلد 5، ش 1، صص 36-17.
ناظم ‏السادات، س.م.ج.، کامگارحقیقی، ع.، شریف‏ زاده، م. و احمدوند، م. (1385). پذیرش پیش‎بینی‎های بلند مدت بارش: مورد مطالعه گندمکاران استان فارس. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 2(2)، صص 14-1.
Arumapperuma, S. (2008). The role of information technology in disseminating innovations in agribusiness: a comparative study of Australia and Sri Lanka. Centre for Strategic Economic Studies, Victoria University, Melbourne.
Bungay, S. (2010). What the prussians could do for us. Available at: www.thetimes.co.uk.
Wu, C. C. (1997). Education in form production: The case of Taiwan. American Journal of Agricultural Economics, (3), 699-709.
Eysenck, H. J. (1996). The measurement of creativity. In M. A. Boden (Ed.), Dimensions of creativity (pp. 199-242). Cambridge, MA: MIT Press.
Freeman. C. (1987). Technology Policy and Economic Performance: Lessons from Japan, Pinter Publishers, London and New York.
Frese, M., Teng, E. & Wijnen, C. J. D. (1999). Helping to improve suggestion systems: predictors of making suggestions in companies. Journal of Organizational Behavior, 20, 1139-1155.
Goodwin, T. (2012). Why we should reject 'Nudge'. Politics, 32 (2): 85-92.
Horrigan, D. (2011). Strategic serendipity: The art of being in the right place at the right time with the right people, Australia Business Foundation, Sydney, Australia.
Jin, Z. (2001). Soft Technology, the Essential of Innovation. Chinese Academy of Social Sciences, Available at: unicauca.edu.co
Kenny, G. (2006). Stakeholders and strategic management. US Academy of Management Conference: 1-5.
Leeuwis, C. (1999). Integral design: Innovation in Agriculture and Resource Management. Mansholt Institute, Wageningen.
Locke, R.R. and Spender, J. C. (2011). Confronting managerialism: How the business elite and their schools threw our lives out of balance, Zed Books, London & New York.
Loosemore, M. (2013). Serendipitous innovation: Enablers and barriers in the construction industry. In: Smith, S.D and Ahiaga-Dagbui, D.D (Eds) Procs 29th Annual ARCOM Conference, 2-4 September 2013, Reading, UK, Association of Researchers in Construction Management, 635-644.
Mendonça, S., Cunha, M. and Clegg, S. (2008). Unsought innovation: Serendipity in organizations, Paper presented at the 25th Celebration Conference on Entrepreneurship and innovation-organizations, institutions, systems and regions, Copenhagen, CBS, Denmark, June 17-20, 348-359.
Merton, R.K. & Elinor, B. (2004). The travels and adventures of serendipity: A study in sociological semantics and the sociology of science, Princeton University Press.
Morris, J., Marzano, M., Dandy, N. & O’Brien, L. (2012). Theories and models of behavior and behavior change. Summary report. Forest Research, Franham.
Nayak, R. C. & Agarwal, R. (2011). A model of creativity and innovation in organizations. International Journal of Transformations in Business Management, 1 (1): 1-8.
Reckwitz, A. (2002). Toward a theory of social practices: A development in culturist theorizing. European Journal of Social Theory, 5 (2): 243-263.
Rogers, E.M. (2003). Diffusion of innovations. (5th Ed.), New York: Free Press.
Shove, E. (2010). Beyond the ABC: Climate change policy and theories of social change. Environment and Planning Economy and Space, 42 (6): 1273-1285.
Smith, A., Stirling, A. & Berkhout, F. (2005). The governance of sustainable socio-technical transitions. Research Policy, 34 (10), 1491-1510.
Snapp, S.S. (2004). Innovation in extension from Malawi. Horttechnology, 14(1):125-137.
Vereijken, P. & Kropff, M.J. (1995). Prototypering van ecologische bedrijfsen teeltsystemen met een nieuwe balans tussen theoretisch en praktisch onderzoek. In: A.J. Haverkort & P.A. van der Werff (Eds.) (1995), Hoe ecologisch Kan de landbouw worden? 95-113.
Verma, V.K. (1998). Conflict management. From The Project Management Institute Project Management Handbook, Ed: Jeffrey Pinto.
West, M.A. (1987). Role innovation in the world of work. British Journal of Social Psychology, 26 (4): 305-315.
Wind, Y. (1982). Product policy: Concepts, methods, and strategy. Addison-Wesley Policing Company.
Ziervogel, G. and Calder, R. (2003). Climate variability and rural livelihoods: Assessing the impact of seasonal climate forecasts in Lesotho. Area, 35 (4): 403-417.