گروه مهندسی صنایع و سیستمها، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
10.22034/popsci.2025.504856.1397
چکیده
چکیده هدف: زیرساختهای ملی حکمرانی سازمانی با ایجاد چارچوبی مستحکم، به افزایش شفافیت و پاسخگویی در سازمانها و شرکتها کمک میکنند. این زیرساختها ضمن تضمین عدالت و پایداری، بهرهوری و اعتماد عمومی را در سطح ملی و بینالمللی تقویت مینمایند. هدف این پژوهش، بررسی زیرساختهای ملّی حکمرانی سازمانی در کشورهای مختلف و تبیین الگوی زیرساختهای ملّی حکمرانی سازمانی از طریق تحلیل مطالعات مرتبط است. روش: این مطالعه با استفاده از روش فراترکیب هفتمرحلهای سندلوسکی و باروسو به تحلیل و ترکیب نتایج 117 پژوهش مرتبط در بازه زمانی سالهای 1990 تا 2024 پرداخته است. یافتهها: پس از چندین بار بازخوانی و پالایش دادههای کدگذاریشده، 858 مشخصه استخراج شد که برای دقت بیشتر تحلیلها، بازبینی و اصلاح گردید. کدهای شناساییشده بر اساس شباهتهای مفهومی در سه دسته اصلی زیرساختها گروهبندی شده و در نهایت 46 مفهوم به سه گروه کلیدی تقسیم شدند. نتایج: نتابج پژوهش نشان میدهند که زیرساختهای ملّی حکمرانی سازمانی در سه سطح اصلی دستهبندی میشوند. سطح اول شامل زیرساختهای سیاسی است که خود به دو بخش تقسیم میشود: زیرساختهای سیاستگذاری که در آن مجالس قانونگذاری و وزارت اقتصاد و دارایی نقش اصلی را ایفا میکنند و زیرساختهای قانونی و مقرراتی که شامل 20 نوع قانون و مقرره برای ایجاد یک نظام کارآمد حقوقی در زمینه شرکتها و سازمانها میشود. سطح دوم شامل زیرساختهای تنظیمگری است که شامل 12 نوع زیرساخت اصلی است و بهطور مستقیم در افزایش سلامت اقتصادی و شفافیت تأثیرگذار است. سطح سوم به زیرساختهای تسهیلگری مربوط میشود که نهادهایی همچون انجمنهای حقوق سهامداران، کمیسیونهای حکمرانی سازمانی و نهادهای آموزشی و مشاورهای را در بر میگیرد و با ارتقای شفافیت و مدیریت مؤثر، پایههای شفافیت و پاسخگویی در سازمانها را تقویت میکند.