ترویج علم

ترویج علم

سرگرمی و سیاستگذاری تلویزیونی در رسانه ملی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ایران
2 استادیار گروه علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی و مطالعات رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ایران
3 استادیار گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی ایران
چکیده
هدف: فقدان قطعیت‌ها در سیاستگذاری‌های رسانه‌ای موجب شده کیفیت سرگرمی دارای رویکرد منسجمی نباشد. ابهام‌ها و چندگانگی‌ها توسعه سرگرمی را با چالش مواجه نموده است. لذا شناسایی سیاستگذاری رسانه‌ای برای ارتقا کیفیت سرگرمی در تلویزیون ج.ا.ا. ضرورت دارد. بررسی‌ها و تجربه زیسته پژوهشگر نشان می‌دهد پژوهشی دراین‌باره انجام نپذیرفته. به راستی سیاستگذاری‌های موجود شاخص‌های متناسبی به فراخور ماموریت‌های واقعی رسانه ملی است؟ یا نگاهی آرمانی به مقوله وسیع سرگرمی در برنامه‌های تلویزیونی دارد؟ پاسخ به موضوع سیاست‌های مناسب برای ارتقای کیفیت سرگرمی در تلویزیون هدف و پرسش اصلی و مفهوم سرگرمی در اسناد بالادستی چیست؟ برنامه های موجود معاونت سیما در حوزه سرگرمی از چه نقاط قوت و ضعفی برخوردارند؟ سوال‌های فرعی است.
روش: مطالعه اسنادی، تحلیل‌ و استخراج نتایج با روش تحلیل مضمون و مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته با روش نمونه‌گیری هدفمند با 15 تن از فرهیختگان داخل و خارج از سازمان، عوامل برنامه‌ساز و مدیران رسانه‌ ملی انجام پذیرفت.
یافته‌ها: ضعف در نظریه‌پردازی بومی در مختصات رسانه تراز ملی و جامعه ایرانی، فقدان سیاستگذاری منطبق با اهداف واقعی رسانه، بی اعتنایی به ذائقه متغیر، متنوع و نیازهای مخاطبان، رویکرد سرسختانه و سلیقه‌ای به قواعد و ساختار، کم توجهی به مخاطب‌شناسی و کاهش سطح تعاملات موجب از دست دادن جایگاه صداوسیما در جامعه و تهدید جدی که می توان با تغییر رویکرد به فرصت بدل کرد.
نتایج: پذیرش دیرهنگام تغییرات هزینه‌های بالای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را بر رسانه ملی تحمیل و موجب کاهش اقبال مخاطبان و از دست‌دادن بازارهای جدید در عصر رسانه های نوین می‌شود. فهم، تحلیل فضا و سیاست‌های رسانه‌ای واقع بینانه و به هنگام می‌تواند در افزایش قابلیت پیشرفت و سازش‌پذیری سیاستگذاری رسانه‌ای برای ارتقا کیفیت سرگرمی در تلویزیون ج.ا.ا. موثر باشد. با توجه به فرایند پرشتاب تغییرات صنعت سرگرمی، رسانه ملی می تواند برای حفظ بقا، از سیاست‌های«خود-ترمیمی پیوسته» و تصحیح اطلاعات پیروی کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

   آذری، میرسلیم(1395).جنگ نرم رسانه‌ای از طریق سرگرمی(مطالعه موردی شبکه من و تو). مرکز پژوهش و سنجش افکار صداوسیما.
    اهداف، محورها و سیاست‌های تولید،تامین و پخش سازمان صداوسیما(1399). مرکز طرح، برنامه و بودجه.
  اویسی ثانی، محمدرضا(1397). موانع ورود سازمان صداوسیما به بازارهای جدید سرگرمی بر بسترهای هوشمند همراه   برای مخاطب کودک. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صداوسیمای تهران.
  امامی،‌ مهدی(1396). مطالعه ساختاری طنز برای گونه استند آپ کمدی در تلویزیون با مطالعه موردی خندوانه. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده تولید رادیووتلویزیون ،دانشگاه صداوسیمای ج.ا.ا.
  اکبرزاده جهرمی، سید جمال الدین(1395). پیامدهای هم‌گرایی اینترنت و تلویزیون بر سیاستگذاری رسانه‌ای در ایران. فصلنامه فرهنگ ارتباطات، سال17،شماره34.
  بیچرانلو، عبدالله(1395). مهمترین روش‌های جذب مخاطب در سه شبکه تلویزیونی ماهواره‌ای سرگرمی‌محور. مطالعات رسانه‌های نوین، شماره 6،سال دوم : 99-57 .
  پورعزت ،علی اصغر، باقری،محمدرضا ،باقری میاب، شهلا و مظاهری،محمدمهدی(1392).تدوین سیستم خط‌مشی‌گذاری فرهنگی آینده‌نگر با استفاده از هم‌افزایی مدل‌ها. راهبرد فرهنگ.شماره22.
  تشریح مفهومی محورهای کلان و خرد منظومه محتوایی.(1397). اداره کل مهندسی و مدیریت پیام: مدیریت برنامه‌ریزی محتوایی صداوسیمای ج.ا.ا.
  تشریح مفهومی محورهای کلان و خرد منظومه محتوایی.(1397). اداره کل مهندسی و مدیریت پیام: مدیریت برنامه‌ریزی محتوایی صداوسیمای ج.ا.ا.
  جلوداریان، امید(1396). گفتمان‌ها و گفتمان‌سازی از منظر رهبر معظم انقلاب (مقطع بررسی 1390 1396). اداره پژوهش‌های سیاسی معاونت سیاسی صداوسیمای ج.ا.ا.
  خواجه ئیان، داتیس- امیدی ، افشین و نوروزی ، اسماعیل(1398). درگیرسازی مخاطب در رسانه‌ها: ارائه چارچوبی مفهومی.رسانه، شماره 3، سال سی ام: 69-47.
  درآمدی بر سند تحول رسانه ملی در افق 1405(برش رویکرد، محتوا و سازوکار).سازمان صداوسیمای ج.ا.ا.
  روشندل اربطانی، طاهر و زارع، مهسا(1398). شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر افت مخاطبان تلویزیون جمهوری اسلامی‌ایران. رسانه. سال سی ام .شماره 1.
  رضایان قیه‌باشی، احد- مرزبان، احسان و جهانشاهی، امید(1399).سناریوهای‌ سرگرمی در سیمای جمهوری ‌اسلامی‌ایران در افق 1404. پژوهش‌های ارتباطی، پیاپی 103، سال دهم:179-149.
  راهبردها، اصول، سیاست‌ها و اقدامات اساسی رسانه ملی در افق ده سال آینده(1403-1393).1394. حوزه ریاست اطلاعات و برنامه ریزی سازمان صداوسیمای جمهوری‌اسلامی‌ایران.
  سوهانی،کمیل(1393).طراحی مدل بومی گونه تلویزیونی سرگرم‌آموزی برای صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.پایان نامه کارشناسی ارشد ارتباطات دانشگاه صداوسیما تهران.
  شرف الدین، سیدحسین (1389).دین و سرگرمی رسانه‌ای، دین و رسانه. شماره اول، سال9 ، دوره جدید، قم: مرکز پژوهش‌های اسلامی صداوسیما.
  شرف الدین، سید حسین(1399). رویکردی روان‌شناختی به سرگرمی و فراغت. دو فصلنامه علمی-پژوهش نامه سبک زندگی،شماره11، سال ششم: 124-103.
  علی‌محمدی، محبوبه و مهدی‌زاده،سید مهدی(تابستان1393). سیاستگذاری کیفیت در رسانه‌های صوتی-تصویری«نمونه موردی صداوسیما». سال11،شماره27.
  مرکز طرح و برنامه –اداره کل برنامه ریزی محتوایی (1396). اولویت‌های گفتمانی و منظومه محتوایی سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.
  نقش رسانه‌های گروهی در توسعه ملی ایران «طرح آینده نگری رادیو تلویزیون ملی ایران» (1354). صداوسیمای ج.ا.ا.
  یاری، امیر (1397). نقش سرگرمی رسانه‌ها ( تلویزیون) در ایجاد آرامش در جامعه، مورد مطالعه شهروندان تهرانی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق.
 
 
  Boehm, klaus, Esser, Ralf, Lee, Paul & Raab, Jasmin. (2018). The Future of the TV and Video Landscape by 2030. Deloitte.
  Napoli, P. M. )2011), Audience evolution: New technologies and the transformation of media audiences, Columbia University Press.
  The Specialized scientific Journal of Media Futures Studies, 2021 vol 2, No (2( , 10-31).
  Evan Tarver & Fact checked by Suzanne Kvilhaug .Updated September 26, 2021. 3 Predictions for TV in the Next 10 Years.
  Gray,J.(2008) Television Entertainment. New York: Routledge publication.
  Zillmann, D., & Bryant, J. (1994). Entertainment as media effect. In J. Bryant & D. Zillmann (Eds.), LEA's communication series. Media effects: Advances in theory and research (p. 437–461). Lawrence Erlbaum Associates, Inc.