بررسی وضعیت ضایعات و پسماندهای کشاورزی و ارائه راهکارهای مدیریتی به منظور رسیدن به اهداف توسعه پایدار

نوع مقاله: مقاله ترویجی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیارگروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

بر اساس آمارهای بین‌المللی، سالانه مقدار زیادی از تولیدات بخش کشاورزی بین 10 تا 50 درصد به صورت ضایعات از چرخه مصرف خارج می‌شود. در کشور ما نیز به طور متوسط ۳0 درصد یا به عبارتی 420‌ هزار تن از محصولات کشاورزی به دلیل نارسایی‌های موجود در سیستم نگهداری، تبدیل و توزیع، ضایع می‌شود. این در حالی است که 70‌ درصد از ضایعات و پسماندهای کشاورزی کشور ارگانیک و حیاتی است و می‌تواند به خاک برگردد. از این‌رو برخلاف وجود قابلیت‌های غیرقابل انکار در بخش کشاورزی، مشکل عمده ساختار کشاورزی، فقدان سازماندهی مناسب در مدیریت جامع و فقدان ایجاد انگیزه در بهره‌برداری بهینه و پایداری از منابع است.
   این تحقیق که به روش مروری و با استفاده از اسناد کتابخانه‌ای و کاوش رایانه‌ای در شبکه اطلاعات جهانی تدوین شده است. ضمن بررسی مفهوم ضایعات و پسماندهای کشاورزی و بررسی وضعیت ضایعات و پسماندهای کشاورزی کشور به فواید استفاده از پسماندهای کشاورزی از طریق بازیافت پسماندهای محصولات کشاورزی و مواد حاصل از آن، توسط روش‌های مدیریت ضایعات و پسماندهای کشاورزی را مورد بررسی قرار می‌دهد و همچنین به چهار اﺻﻞ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ، اﺳﺘﻔﺎده دوﺑﺎره از ﺗﻮﻟﻴﺪات، ﺑﺎزﻳﺎﻓﺖ و اﺣﻴﺎی اﻧﺮژی ﺗﺄﻛﻴﺪ دارد. برای رسیدن به خودکفایی نسبی، جدای از افزایش تولید، باید به مسئله ضایعات کشاورزی و چگونگی بازیافت آن در مدیریت پسماند محصولات کشاورزی چاره­جویی کرد. بنابراین با به کاربردن روش‌های مناسب مدیریت پسماند و ضایعات کشاورزی که در این مطالعه به آنها اشاره خواهد شد در راستای کاهش تولید ضایعات و پسماندهای کشاورزی و استفاده بهینه از آنها  ضمن افزایش بهروری، خسارت وارده به منابع پایه کاهش می‌یابد و از سوی دیگر گامی مهم در راستای رسیدن به اهداف توسعه پایدار و حفظ محیط‌زیست برداشته می‌شود.

کلیدواژه‌ها