نقش متقابل ریاضی و فرهنگ

نوع مقاله: مقاله ترویجی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد آموزش ریاضی و معلم خانه ریاضیات کرمان

2 دانشیاردانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

وجود آثار تاریخی، صنایع دستی به جا مانده از نیاکان، بررسی زندگی بزرگان و اندیشمندان عرصه پزشکی، نجوم، کشاورزی، ساختمان­سازی، فیزیک، ریاضیات و ... را می‌توان گواه بر توسعه دانش در زمان گذشته ایران دانست. دانشی که شواهد آن را می‌توان در هنر اصیل ایران زمین یعنی فرش نیز به وضوح مشاهده کرد. تار و پودی که هنرمندان شایسته ایرانی با اصول هنری و ادغام آن با ریاضیات جایگاه علمی ایرانیان را توسعه بخشیدند تا بار دیگر جایگاه ایرانیان را چه در هنر و چه در دانش ریاضی ارتقا بخشند. بنابراین بر آن شدیم تا فرهنگ باستانی خود که به خصوص در ریاضیات سرآمد عالم بود را به عرصه علم بیاوریم و خودنمایی آن را در ریاضیات به نمایش بگذاریم.
   بنابراین یکی از جلوه‌های ریاضیات، هنر و فرهنگ را انتخاب کردیم تا در لابه‌لای آن ریاضیات را برای دانش‌آموزان خود شیرین‌تر و دلچسب‌تر کنیم. این شیرینی می‌تواند اهداف کلی آموزش که همان ارتقا، بسط و گسترش ریاضیات است را توسعه بخشد و به دانش‌آموزان کمک کند تا ریاضیات را با نگاهی متفاوت‌تر از اینکه ریاضیات درس سخت و سنگینی است ببینند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که هر چند گذشتگان ما تحصیلات دانشگاهی و رسمی نداشتند اما کاربرد ریاضی در فعالیت‌های روزانه آنها جالب و در نوع خود بی‌نظیر است. بنابراین، آموزش و حتی معرفی این فعالیت‌ها، علاوه بر ایجاد علاقه و انگیزش در دانش‌آموزان، می‌تواند بر فرایند یاددهی و یادگیری آنها تأثیر به­‌سزایی داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


ادواردز، س. (1368). قالی ایرانی (ترجمه مهین دخت صبا). تهران. ایران. چاپ فرهنگسرا. (تاریخ انتشار به زبان اصلی 1949)
رفیع‌پور، ا. (1391). ارتباط آموزش ریاضی و تربیت شهروندی. مجموعه مقالات به مناسبت بزرگداشت مقام علمی دانشمند فرهیخته استاد دکتر مهدی رجبعلی‌پور. تهران: چاپ فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران. (صص75-84).
مرکز اسناد و مدرک علمی، وزارت آموزش و پرورش. (1391). سندبرنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران. تهران: مؤلف.
فرش‌های ایرانی (2/9/1392). روزنامه اعتماد، شماره 2832،ص 16.
Barton, B. (2008). Cultural and Social Aspects of Mathematics Education: Responding to Bishop’s Challenge.In P. Clarkson, N and Presmeg (Eds.), In Critical issues in mathematics education. (Pp. 121-134). Springer US.‏
Bier, C. (2000). Choices and Constraints: Pattern Formation in Oriental Carpets. Forma (15), Pp. 127-132.
Bishop, A. J. (1988). Mathematics Education in Its Cultural Context. Educational Studies in Mathematics. 19(2), Pp. 179–191.
Bonotto, C. (2007). How to replace word problems with activities of realistic mathematical modelling. In W. Blum, P. L. Galbraith, H. Henn and M. Niss (Eds.), Modelling and applications in mathematics education, the 14th ICMI study (Pp. 185-192). Springer Us.
Clements, M. A., and Ellerton, N. F. (1996). Mathematics education research: past, present and future. Unescd principal regional office for Asia and the Pacific.
D’Ambrosio, U. (2001). Ethnomathematics link between traditions and modernity. Rotterdam/ Taipei. Sense Publishers.
D’Ambrosio, U. (2010). Abstract. Journal of Mathematical Modelling and Application (3), Pp. 1-1.
D’Ambrosio, U, and Paulo, S. (2001). General remarks on ethnomathematics. ZDM 33 (3), Pp. 67-69.
Francois. K., and Kerkhove. B. V. (2010). Ethnomathematics and the philosophy of mathematics (Education). In Benediktlowe, Thomasmuller (Eds.). Phimsamp. Philosophy of Mathematics: Sociological Aspects and Mathematical Practice. College publications, ­London.­Texts in philosophy 11; (Pp. 121-154).
Jurdak, M., and Shahin, I. (1999). An Ethnographic study of the computational strategies of a group of young street vendors in Beirut. Educational studies in mathematics (40). Pp 155–172.
Keitel, CH., and Vithal, R. (2008). Mathematical power as political power – the politics of mathematics. In P. Clarkson and N. Presmeg (Eds.), In Critical issues in mathematics education. (Pp. 167-188). Springer US.‏
Masingila, J. (1994). Mathematics practice in carpet laying. Anthropology and Education Quarterly (25), 430-462.
Matang, R. (2002). The role of ethnomathematics in mathematics education in Papua New Guinea: implications for mathematics curriculum. Journal of Educational Studies 24 (1). Pp. 27-37.
Millroy, W. L. (1992). An ethnographic study of the mathematics of a group of carpenters [monograph 5]. Reston, va: national council of teachers of mathematics.
National research council (1989). Everybody counts. Washington, dc: national academy press.
NCTM (1991). Professional standards for teaching mathematics. Reston, VA: national council of teachers of mathematics.
Niss, M., Blum, W., and Galbrith, P. (2007). Introdoction. In W. Blum, P.L. Galbrith, H, Henn and M. Niss, (Eds); Modelling and applications in mathematics education: ICMI study 14, (Pp. 3-32). New York: Springer.
Orey, D, C. and Rosa, M. (2004). Ethnomathematics and the teaching and learning mathematics from a multicultural perspective. In F. Favilli (Eds). Ethnomathematics and Mathematics Education. Proceedings of the 10th International Congress of Mathematics Education. (pp. 139-148). Copenhagen: Pisa.
Pierce, R., and Stacy, K. (2006). Enhancing the Image of Mathematics by Association with Simple Pleasures from Real World Contexts. ZDM 38(3), Pp. 214-225.
Rosa, M., and Ory, D. C. (2013). Ethnomodelling as a methodology for ethnomathemathics. G. A Stillman et al. (Eds.). Teaching Mathemathecal Modelling: Connecting to Research and Practics, International perspective on the teaching and learning of mathemathcal modelling. (Pp. 77-88).
Rosa, M., and Orey, D. C. (2011). Ethnomathematics: the cultural aspects of mathematics. Revista Latinoamericana de Etnomatemática, 4(2). Pp. 54-32.
Rosa, M., and Orey, D. C. (2007). Cultural assertions and challenges towards pedagogical action of an ethnomathematics program. For the Learning of Mathematics 27(1), Pp. 10-16.
Rosa, M., and Orey, D. C. (2010). Ethnomodeling: a pedagogical action for uncovering ethnomathematical practices. Journal of Mathematical Modelling and Application 1(3), Pp.58-67,
Stigler, J. W., and Baranes, R. (1988). Culture and mathematics learning. In E. Z. Rothkopf (Eds.), Review of Research in Education, 15, (Pp. 253-306). Washington, DC: American Educational Research Association.
Verschaffel, L. (2002).Taking the modeling perspective seriously at the elementary school level: promises and pitfalls (plenary lecture). In A.D. Cockburn & E. Nardi (Eds.), Proceeding of the 26th Conference of the International Group for the Psychology of Mathematics Education, vol 1 (Pp. 64-80). Norwich, England University of East Anglia.