داستان‌سرایی دیجیتال در خدمت ارتباطات علمی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده

عضو هیئت علمی / مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

10.22034/popsci.2021.264590.1071

چکیده

هدف: داستان‌سرایی دیجیتال به‌عنوان روشی برای ایجاد و به اشتراک‌گذاری اطلاعات، ترویج غوطه‌وری و تعامل و نیز فراهم کردن زمینه‌های آموزش و یادگیری مبتنی بر تکرار و همکاری معرفی می‌شود. هدف این مطالعه، بررسی جایگاه قصه‌گویی در ارتباطات علمی، تبیین گونه‌های مختلف داستان‌پردازی و تعریف داستان‌گویی دیجیتال و قابلیت‌های آن است.

رویکرد: این پژوهش تلاش کرد با رویکرد مطالعات کتابخانه‌ای، انواع قصه‌گویی که انسان‌ها از اوایل تاریخ بشریت برای گفتن داستان‌های بهتر استفاده کرده که شامل داستان شفاهی، تصویری، مکتوب و دیجیتال است را معرفی کند. در همین رابطه، داستان‌های دیجیتال نیز بسته به محتوا و هدفشان به سه دسته تقسیم ‌شد: داستان‌های شخصی / روایت، داستان‌هایی که اطلاع‌رسانی می‌کنند یا دستورالعملی ارائه می‌دهند و داستان‌هایی که وقایع تاریخی را بررسی می‌کنند. رویکردهای داستان‌سرایی دیجیتالی نیز در 5 دسته تاریخ شفاهی، پادکست، روایت‌های تعاملی/ مکانی، روایت‌های چندرسانه‌ای و فرارسانه‌ای تقسیم شد.

یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش درخصوص بهره‌گیری از ابزارهای داستان‌سرایی دیجیتال در کشورمان حاکی از آن است که ورود و نفوذ این قابلیت در میان برجستگان علمی و پژوهشگران کمتر به چشم می‌خورد. به‌جز یکی دو مورد، به‌طورجدی به این مقوله اهمیت داده نشده و در ادبیات علمی و ترویجی کشورمان مهجور مانده است.

نتایج: درحالی‌که بسیاری از ابزارهای موجود، به‌طور رایگان در دسترس است و با صرف کمی زمان می‌توان از آنها در راستای تقویت ارتباطات علمی بهره برد. بنابراین، شایسته است دست‌اندرکاران حوزه ترویج علم در راستای آشناسازی پژوهشگران و اندیشمندان با این پدیده نوظهور، برنامه‌ریزی کرده و مسیر را بهره‌گیری دوجانبه پژوهشگران و مخاطبان عام هموار سازند.

کلیدواژه‌ها