آسیب‌شناسی سند چشم‌انداز 1404 از منظر مشارکت عمومی در علم، فناوری و نوآوری

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده

عضو هیات علمی و استادیار دانشگاه شهید بهشتی

10.22034/popsci.2021.284847.1088

چکیده

مطالعات مختلف نشان می‌دهند که به نقش مشارکت عمومی در توسعه علم، فناوری و نوآوری در کشورمان توجه چندانی نشده است. در بسیاری موارد تا تصمیمی در اسناد کلان سیاستی گنجانده نشود و به سازمان‌های دولتی و حکومتی ابلاغ نشود، شکل اجرایی به خود نمی‌گیرد. از این رو نهادهای سیاست‌گذار ملزم هستند سازوکاری برای مشارکت شهروندان متناسب با پتانسیل و علایق آن‌ها، در سیاست‌ها و اسناد بالادستی علم و فناوری بیندیشند. سند چشم‌انداز 20 ساله 1404 با هدف توسعه‌ی‌ ایران در زمینه‌های مختلف فرهنگی، علمی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی تدوین شد. اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که این سند در زمینه‌ی مشارکت عموم، جای کار بسیاری دارد؛ فلذا پژوهش پیش‌رو با هدف شناسایی آسیب‌ها و چالش‌ها از منظر مشارکت عمومی علم، فناوری و نوآوری، به بررسی این سند پرداخته‌است. در این راستا ابتدا پس از مصاحبه با خبرگان و بکارگیری تکنیکهای تحلیل مضمون و دلفی فازی، چارچوب مشارکت عمومی علم، فناوری و نوآوری در متن یک سند بالادستی را استخراج کرده است. در ادامه متن سند با توجه به چارچوب به‌دست آمده و بکارگیری تکنیک تحلیل محتوای کمی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. نتایج نشان داد که سند چشم‌انداز از منظر مشارکت، با چالشهای بسیاری مواجه است و در انتها و با مشخص شدن آسیب‌های سند چشم‌انداز، راهکارهایی جهت بهبود مشارکت عموم در این سند ارائه می‌شود.

کلیدواژه‌ها