تحلیل چشم‎انداز پژوهش، نقشه دانش و الگوهای هم ‎نویسندگی مطالعات کووید 19

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

چکیده

با توجه به‌ضرورت و شناسایی منشأ، نحوه تشخیص، راه‌های پیشگیری، کنترل و درمان بیماری مسری کووید 19 در بیشتر کشورهای جهان از یک‌سو و اجرا و انتشار پژوهش‌های اثربخش پژوهشگران دنیا ‌در ارتباط با این بیماری از جوانب مختلف آن از سوی دیگر، هدف پژوهش حاضر تحلیل چشم‌انداز پژوهش، نقشه دانش و شبکه‌های همکاری مطالعات کووید 19 در وبگاه علم است.
پژوهش حاضر کاربردی، با رویکرد تحلیل هم‌‌واژگانی و تحلیل شبکه انجام گرفته است. جامعه پژوهش تولیدات علمی مرتبط با موضوع کرونا ویروس 2019 در وبگاه علم از اواخر سال 2019 و سال 2020 است. نرم‌افزارهای Histcit و Excel جهت تحلیل داده‌ها و VOSviewer جهت ترسیم نقشه‌ها استفاده شده است.
در حوزه کووید 19، 579 اثر توسط 2928 نویسنده از 68 کشور جهان در 318 نشریه نمایه شده در وبگاه علم بازیابی شد. چین بیشترین تولیدات را داشته‌ است. Mahase E و Li XW به ترتیب بیشترین تولیدات و استنادات را به خود اختصاص داده‌اند. دانشگاه‌های Chinese acad sci و Capital med univ از نظر تولید اثر و دریافت استناد پیشگام هستند. حوزه‌ شیمی بیشترین سهم را در تولید آثار این حوزه داشته است. بیشترین هم رخدادی را واژگان کروناویروس، کروناپروتئین و کرونا داشتند. واژگان مطالعات کووید 19، 4 خوشه موضوعی تشکیل دادند که منشأ و تشخیص، نحوه انتقال، شیوع و تکثیر این بیماری، تغییر شکل، واکسن، تأثیر نانو ذرات مهم‌ترین گرایش‌های پژوهشگران مطالعات کووید 19 در سطح بین‌المللی هستند. شبکه همکاری علمی مطالعات کووید 19، منسجم نبوده هرچند تاکنون بیشترین همکاری بین کشورهای چین و ایالات‌متحده و میان دانشگاه‌های Chinese acad sci و Fudan univ بوده است.
ایران دارای رتبه 16 در میان 68 کشور مشارکت‌کننده است. کشورهایی که در وضعیت مشابهی قرار دارند در یک خوشه قرار دارند. Mahase E روزنامه‌نگار حوزه سلامت از انگلیس با مطالعاتی از نوع اخبار دارای بیشترین تولیدات در این حوزه است.

کلیدواژه‌ها