بررسی روش های حمایتی از تولید علم و توسعه فناوری در حوزه های فنی و مهندسی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی مر کز بهره وری دانشگاه صنعتی امیر کبیر

2 استاد دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دانشگاه مریلند در بالتیمور کانتی

چکیده

کشور ایران که دارای تمدنی کهن و قدیمی است و در قرون گذشته سرآمد تولید و عرضه علم در دنیا بوده ولی در حال حاضر فقط حدود یک درصد از علم جهانی را تولید می کند و در مقایسه با سایر کشورها در جایگاه رتبه دوازدهم تولید علم و هشتاد و نهم توسعه فناوری قرار دارد. تغییر و بهبود این موقعیت جهت اقتدار ملی کشور ضروری است و باید برنامه مدون و راهکاری عملی برای توسعه علمی کشور بویژه در زمینه علوم فنی و مهندسی داشته باشیم. تولیدکنندگان علم در ایران عمدتاً دانشجویان دکتری هستند که با انجام تحقیقات توسعه ای عرضه محور به این مهم اقدام می نماید. با توجه به اینکه تعداد این دانشجویان در سالهای اخیر رشد چشمگیری یافته ولی کیفیت تولید علم تنزل یافته است و از طرف دیگر هزینه های هنگفت تحصیلی و تحقیق و پژوهش بدون هدایت، برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت در انجام پژوهش‌ها کارایی مناسب را ندارند. در این مقاله ابتدا انواع تحقیقات و مجریان آنها در رشته های فنی و مهندسی شناسایی و معرفی می‌ گردند. سپس وضعیت تولید علم و تولیدکنندگان علم در ایران بررسی شده و به ضرورت ساماندهی تولید علم در ایران پرداخته می‌شود.بعدحامیان مالی تحقیقات برای تولید علم و توسعه فناوری به همراه میزان اعتبارات مالی منظور شده در پنج کشور توسعه یافته بررسی و شناسائی شده و با مطالعات تطبیقی و بررسی عملکرد نهادهای بالا دستی سیاست‌گذار تولیدعلم و توسعه فناوری همچون کمیته نقشه جامع علم و فناوری در شورای عالی انقلاب فرهنگی و حامیان مالی موجود تولید علم در کشور چون وزارت علوم تحقیقات و فناوری و حامیان توسعه فناوری همچون معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری حامیان موثر تر مالی در ایران بررسی، تعیین و پیشنهاد خواهد شد

کلیدواژه‌ها


اسلامی، محمدرضا، توحیدی، ناصر، دارمارلانی، پرویز، حجازی، جلال، دانشی، غلامحسین،
سهرابپور، سعید و .... ) 1380 (، ضرورت انتشار مقاله علمی از پایاننامه برای فارغالتحصیلی
دانشجوی دکتری،، فصلنامه آموزش مهندسی ایرا ، ن شماره 2 ، جلد 3 ، ص 64 - 57
اشرفی، مریم، عباسی، محمد، ) 1394 ( ، تدبیر دولتها در امر پژوهش، بررسی کشورهای
منتخب )آلمان، سوئد، ژاپن، آمریکا، ترکیه و ایران( ، تهران،مؤسسه پژوهش و برنامهریزی
آموزش عالی،چاپ اول،جلد اول
بختیارینژاد، فیروز،) 1397 (، گزارش فرصت مطالعاتی به شورای دانشگاه صنعتی
امیرکبی ، ردانشگاه صنعتی امیر کبیر ،ص 11 - 98
بختیارینژاد، فیروز، شیخان، ناهید،) 1396 (، هدایت رسالههای دکتری مهندسی در سهم جهانی
ایران در تولید علم و در توسعه علم و فناوری کشور ، پنجمین هما یش بینالمللی آموزش
مهندسی ایران با تأکید بر بینالمللسازی آموزش مهندسی، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی
حسنزاده،محمد، 1نور محمد علی،حمزه علی،نوروزی چاکلی،عبدالرضا،) 1388 (، سنجش علم
،فناوری و نوآوری)مفاهیم و شاخص های بین المللی (، مرکز تحقیقات سیاست علمی
کشور،چاپ اول ،ص 17
شیخان، ناهید، بختیاری نژاد، فیروز،) 1393 (، نقش شناسایی شاخصهای ارزیابی فناوری در
توسعه آموزش های مهندسی، فصلنامه آموزش مهندسی ایرا ، ن سال شانزدهم، شماره 63 ، صص
38-25
عبادی، فرزانه،) 1390 (، بررسی تجربیات کشورهای منتخب )اتحادیه اروپا، آمریکا، ژاپن،
چین، ترکیه( در زمینه ارتقاء نوآوری با تأکید بر صنایع کوچک، گروه پژوهشی صنایع تبدیلی
و تکمیلی مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصادکشاورزی و توسعه روستای ، ی ص 98
83
عباسی، مهدی،) 1395 ) 9 ، بررسی برنامه علم و فناوری در کشور چین، پارک علم و فناوری
استان سیستان و بلوچستا ، نص 2
مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، ) 1396 (، آینده
دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی در جهان رقابتی با تأکید بر ساز و کارهای رتبهبندی، میزگرد
آیندهپژوهشی آموزش عالی ایرا ، ن پنل شانزدهم، ص 19
معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری،) 1397 ، ) http://www.isti.ir
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) 1396 (، گزارش وضعیت رشد علمی و توسعه فناوری در
حوزه پژوهش، بازیابی شده در تاریخ 14 / 2 / 99 ،خبرگزاری دانشجویان ایران"ایسنا"،
http://www.isna.ir
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) 1396 ( معاونت پژوهش و فناوری
http://www.msrt.ir/fa
معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری،) 1397 ، ) http://www.isti.ir