سیاستگذاری علم، فناوری و ترویج علم در ایران: یک ضرورت ملی

نوع مقاله: مقاله ترویجی

نویسندگان

1 هیئت علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

2 هیات علمی دانشگاه تهران

چکیده

نقش علم و فناوری در توسعه جوامع غیرقابل انکار است، به طوری که. امروزه شاهد حضور علم و فناوری در همه ابعاد زندگی انسان­ها هستیم. علم و فناوری یکی از ابزارهای کلیدی توسعه کشورهای محسوب می­شود. با توجه به اینکه  هرگونه. تغییر و دگرگونی در عرصه علمی در پرتو سیاست­گذاری و خط مشی­گذاری حاصل می­شود. بنابراین، توجه به این مهم ضروری است. سیاست­گذاران اصولی را تبیین و اعلان می­دارند که به مثابه الگو و راهنما، اقدامات و فعالیت­های لازم را در جامعه راهبری می­کنند.­ سیاستگذاری از جمله مباحثی است که منشاء تحولات اساسی در زمینه­های علمی و آموزشی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بوده است.
ترویج علم به معنای امروزین از مباحث نوینی است که همه علوم به نوعی با آن مرتبط­اند. ترویج علم پلی است میان ادبیات علمی و گفتمان مردم عادی؛ به زبان ساده، ترویج علم ابزاری است برای پیوند و برقراری ارتباط میان جامعه و جهان علم؛  مفهوم ترویج علم، تلاش برای انعکاس اندیشه‌های علمی به روشی است که تمام افراد بتوانند مفاهیم اساسی یک علم را درک کنند، به طور کلی فهم عامه از علم را ترویج علم می‌نامند. هدف این مقاله توجه دادن به اهمیت و ضرورت سیاستگذاری علم، فناوری و ترویج علم در ایران است.  در این مطالعه از روش مرور سیستماتیک استفاده شده است.
مرور پیشینه نشان می دهد که با وجود اینکه در 50 سال اخیر در کشور بر موضوع سیاستگذاری علم و فناوری تأکید شده اما بین آنچه هست با آنچه باید باشد، تفاوت آشکاری وجود دارد. سیاستگذاری به عنوان چراغ راهنما می­تواند مسیر آینده جوامع در عرصه­های گوناگون را ترسیم کند بنابر این، سیاستگذاری علم، فناوری و ترویج علم می­تواند نقشه راه کشورها در حوزه ارتباط علم و جامعه را ترسیم و ملزومات لازم دستیابی کشورها به توسعه پایدار را فراهم سازد.

کلیدواژه‌ها